Amasya il merkezinde bulunan ve bütünüyle kesme taştan inşa edilmiş olan bu köprü; aynı zamanda, Roma döneminden günümüze kalan tek köprü olma özelliğini de taşıyor.

Adını, ırmak yatağının zaman içinde dolması ve su seviyesinin yükselmesi sonucu, köprü ayaklarının büyük bölümünün Yeşilırmak suları altında kalmasından alan “Alçak Köprü”; 1855 yılına kadar, ilk yapıldığı hâliyle kullanılmış. Ancak; dönemin Amasya mutasarrıfı (valisi) Ziya Paşa; köprünün o hâliyle kullanılmaya devam edilmesinin tehlike oluşturduğunu düşünerek, taş köprünün üzerine, 11 ayaklı ve ahşaptan, bir başka köprü kurdurmuş.

Ahşap köprünün 1881 yılında meydana gelen sel nedeniyle yıkılması üzerine; o yıllarda Amasya mutasarrıflığını sürdürmekte olan Atıf Bey; yine ilk taş köprünün üzerine, kullanılmayan kilise taşlarından bir köprü yaptırmış ve hâlen kullanılmakta olan bu köprü, 1965 yılında, beton ve demir bağlantılarla güçlendirilip yenilenmiş…

1076 yılında, Danişmend emirlerinden İltekin Gazi tarafından, Amasya’nın kuşatılması için gerekli olan askerî gücün ulaşımını kolaylaştırmak amacıyla ve daha önce orada bulunan bir köprünün temellerinden yararlanılarak yaptırılan bu köprü; Amasya il merkezine 5 kilometre uzaklıktaki Eryatağı sapağında bulunuyor..

6 adet yuvarlak kemer üzerine oturtulan ve kesme taşlardan inşâ edilen köprü; zamanın yıpratıcı etkilerine 900 yılı aşkın süre dayandıktan sonra, 1984 yılında ve aslına uygun olarak restore edilmiş.

Yeşilırmak’ın iki kıyısında karşılıklı duran Şamlar Mahallesi ile Bayezidpaşa Mahallesi arasında gelip gitmek isteyenlerin kullandığı bu köprü; Selçuklu Hükümdarı Sultan Mesud’un kızı Hundi Hatun tarafından yaptırılmış. Adı halk ağzında ve zamanla, önce "Kundi", sonra da "Kunç" biçiminde söylenir olan ve bütünü kesme taştan inşa edilen köprü; yapıldığı dönemin Selçuklu mimarisinin özelliklerini yansıtıyor ve bu özellikler arasında en çok dikkat çekeni, üç büyük ayak üzerindeki geniş kemerlerinin açıklığı…

İlk şekliyle, 1360–1382 yılları arasında Amasya Emirliği yapmış olan Şadgeldi Paşa tarafından, kesme taştan ve 5 gözlü olarak yaptırılan köprü; 1824 yılındaki ırmak taşkınında büyük zarar görmesi üzerine, 1828 yılında, dönemin Amasya Ayanı Özlü Yusuf Ağa tarafından yenilenmiş.
Sonraki büyük onarımını 1940 yılında geçiren köprü; Ziya Paşa bulvarının bitiminde bulunuyor Üçler Mahallesi ile İstasyon mevkiini birbirine bağlıyor.

Yapılış tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, başlangıçta İç Kale’nin Helkıs Kapısı yakınına, ahşap yapı malzemesiyle inşa edilmiş. Osmanlı döneminde de onarılıp uzun süre kullanılan bu ahşap köprü; dönemin Amasya valisi Talat ÖNCEL tarafından, 1938 yılında yıktırılarak 1940 yılında, beton malzemeyle yeniden yaptırıldığı için de halk arasında "Hükümet Köprüsü" adıyla anılır olmuş.

Bir görüşe göre, 1485 yılında, Mevlevi Tâcibeyzâde Sâdi Çelebi’nin kızı Fatma Hâtun tarafından yaptırıldığı sanılmakla beraber; geçmişte İç Kale’ye açılan kapılardan biri ile arasındaki bağlantıyı dikkate alarak, köprünün Roma dönemi öncesinde yaptırılmış olduğuna dair bir diğer görüş, daha güçlü bir ihtimal niteliği taşıyor.

Sultan Bayezit Camisi’nin önünde bulunan köprü; orijinal yapı malzemesi ahşap olduğu için; pek çok kez maruz kaldığı sel sularından epeyce zarar görmüş ve 1968 yılında meydana gelen ırmak taşkınında da sel sularına yenik düşerek yıkılmış. Bunun üzerine; köprünün daha önce bulunduğu yere, beton ayaklı ve demir gövdeli olarak yapılan yeni köprü, halk tarafından “Maydonoz Köprüsü” adıyla da anılıyor.

Amasya Kültür Rehberi